Geheugen slaat op hol dankzij 50 jaar Paradiso

30 maart 2018

Paradiso viert zijn gouden jubileum, dat zal ondertussen niemand zijn ontgaan. Hester Carvalho maakte er een boek over: '50 jaar Paradiso in 50 legendarische concerten'. Extra leuk is dat door de historische informatie en vele ooggetuigenverslagen het eigen geheugen wordt geprikkeld. Want iedereen heeft zijn eigen 'legendarische' concert.

Als ik het boek voor de eerste keer snel doorblader lijkt de persoonlijke buit wat mager. Ik was bij slechts één van die 50 concerten waar rond heen het verhaal is opgebouwd. Maar bij nadere beschouwing zegt de auteur in haar voorwoord dat er in die halve eeuw 23.000 concerten hebben plaatsgevonden. Dat cijfer zet dat roemruchte concert van The Stranglers op 27 november 1977 weer in een ander perspectief. Toch mooi dat ik dáár tenminste bij was. Carvalho heeft me nog uitgehoord over die avond. Ik vertelde over de bomvolle zaal, de honderden mensen die er nog bij wilden en de zijdeuren inbeukten, de Hell's Angels op het podium  (ik mis in het boek het detail van het vuurwerk dat ze de zaal in flikkerden) en het - ook achterin - oorverdovende geluid (propjes tissue dienden als gehoorbescherming).  En, niet onbelangrijk voor de treinschuwe provinciaal, je kon je auto nog gratis aan de Weteringschans parkeren.

Al lezend realiseer ik me dat ik haar nog veel meer had kunnen vertellen. Over de keuze om in 1981 in plaats van het eerste - en enige - optreden van The Dead Kennedys bij te wonen mijn moeders verjaardag te bezoeken. Of over het eerste optreden in tien jaar in Nederland én het eerste in Paradiso van Curtis Mayfield, in 1983 (wordt wel aangehaald in het verhaal rond zijn laatste optreden, in 1990). En natuurlijk over het laatste Nederlandse optreden van The Ramones, in 1996. Deze band heeft geen eigen lemma en figureert alleen in de verhalen over de opkomst van de punk, halverwege de jaren 70. Een keuze, maar dat hindert niet. Want hoe meer ik erover nadenk, des te meer herinneringen borrelen op, zoals de toffe concertjes in de bovenzaal. Noordkaap, The Dirtbombs en Jason and the Scorchers waren doelbewust gekozen. Maar door na afloop van een optreden in de grote zaal (geen idee meer welk) even te gaan luisteren wat er zich in de kleine zaal afspeelde, maakte ik kennis met de Amsterdam Klezmer Band.

In het boek is het een komen en gaan van betrokkenen en bezoekers; jong en oud, toevallig of fan, maar elk met hun eigen invalshoek. Ze maken de lezer deelgenoot van de historie, je waant je soms bij die bijzondere momenten. Of je prijst je gelukkig dat je U2 ook toen niet hebt gezien... Ook dat was een keus.

De lijstjesfreak moet het stellen zonder een totaaloverzicht van alle concerten, zoals wel is opgenomen in het zeer lezenswaardige boek 25 jaar Paradiso van Lutgard Mutsaers. Zo'n type boek is het niet, hier zijn het de persoonlijke verhalen waar de geschiedenis als het waren doorheen is gebreid. Voor allebei is wat te zeggen.

Ik vermaak me in elk geval kostelijk met dit soort verhalen. Toch moet me als geboren Zeeuw iets van het hart. Dragonfly - zó schrijf je het, als één woord - was beslist geen Amsterdamse band, zoals de auteur me probeert wijs te maken. Heus, ook buiten de hoofdstad gebeurde genoeg.

‘Paradiso 50 jaar’ van Hester Carvalho (Uitgeverij Nieuw Amsterdam) is voor 29,99 euro te koop.