Gert Vlok Nel: Beaufort-Wes revisited

13 november 2012

Het nieuwe album van de Zuid-Afrikaanse dichter-zanger Gert Vlok Nel klinkt vreemd en vertrouwd. De tien liedjes op Onherroeplik zijn niet zo veel anders dan die op Beaufort-Wes Se Beautiful Woorde uit 2006. Dat album vergezelde de gelijknamige documentaire en zette Vlok Nel in één klap hier op de kaart. Het stond wekenlang in de top 100, niet slecht voor een cultfiguur, van wie weliswaar gedichten waren uitverkoren door Gerrit Komrij voor een bloemlezing van Zuid-Afrikaanse poëzie, maar van wie buiten het literaire circuit weinigen hadden gehoord.

De documentaire Beaufort-Wes Se Beautiful Woorde van Walter Stokman schetste het landerig betaan van zwarten en blanken in Beaufort, een plaatsje in het droge Afrikaanse binnenland, ergens halverwege Kaapstad en Johannesburg. De dichter leek vrede te hebben met zijn leven aldaar. Hoewel zijn teksten poëtisch zijn en zijn voordracht en donkere bariton doen denken aan die van Leonard Cohen, leek bij Vlok Nel vooral een absoluut gebrek aan ambitie te heersen.

En juist dat gaf zijn muziek een rustgevendheid die verslavend werkte. Bovendien klonk zijn Afrikaans tegelijk bekend en vreemd - het leek me terug te voeren naar mijn kindertijd, toen ik ook lang niet alles doorgrondde, maar de klanken begreep.

Op Onherroeplik staan tien nieuwe liedjes – al was Tuesday al als bonustrack te horen op het vorige album – die net iets subtieler zijn getoonzet dan de vorige keer. Maar nog altijd neemt Vlok Nel zijn tijd, die je hem moet gunnen als je je wil laten meevoeren in zijn wereld. Het afsluitende Om Beaufort-Wes Se Beautiful Woorde Te Verlaat is een van de mooste liedjes die ik dit jaar hoorde. In Beaufort schijnt nooit iets te gebeuren, maar Gert Vlok Nel kan er eindeloos over verhalen. Een groot dichter gelijk.