Jaarlijstjes (3)

27 december 2016

Het fijne van de vinylrevival is dat de albumcover weer helemaal terug is. De meeste cd-verpakkingen dragen toch iets uit van: ‘het moest ergens in’. Met het enkelvoudige inlegvelletje in de vermaledijde jewelcase als niet te overtreffen dieptepunt.

Maar ook als er veel aandacht is besteed aan het ontwerp van het liefst kartonnen uitklap cd-tje, de zogeheten digipack – zoals vaker het geval is trouwens – legt het ontwerp het af tegen dezelfde afbeelding op de gelijknamige langspeelplaat. Size matters, ook bij hoesontwerpen. Neem de foto die de Belgische sterfotograaf Stephan Vanfleteren maakte voor Blackened Cities van Melanie De Biasio. Op cd-formaat mooi, op lp-formaat prachtig.

Opvallend aan de hoesontwerpen die mij dit jaar bekoorden is dat de titel en artiestennaam ontbreken of bescheiden zijn weergegeven. The Beatles deden het natuurlijk al in 1968 met hun White Album, die witte hoes met geprägte letters. Toen revolutionair. Natuurlijk kwam er navolging, maar platenmaatschappijen hielden er niet van en voorzagen dergelijke ‘naamlozen’ graag van een lelijke sticker. Alles voor de verkoop.

Zou de toegenomen internetverkoop of de hoge vlucht die het streamen van muziek heeft genomen de noodzaak om de cover van titel en artiestennaam te voorzien minder groot maken? Wie digitaal op zoek gaat naar muziek tikt immers gewoon de titel of artiestennaam in. Hoe het ook zij, covers zonder of met bescheiden belettering geven optimaal ruimte geven aan het beeld.

Het genoemde Blackened Cities verschijnt zonder titel. Black Star van David Bowie toont alleen een zwarte ster. Het onderschatte Are You Serious van Andrew Bird laat slechts een onscherp gefotografeerde papegaai zien. Ook op Mosey van Daniel Romano en Singing Saw van Kevin Morby treft je geen informatie op de voorzijde. Ja, op Mosey staat ‘mono’, mogelijk de voorbode van een andere trend.

Nick Cave & The Bad Seeds vermelden wel hun naam op Skeleton Tree, zij het in zeer bescheiden lettertjes op een verder gitzwarte achtergrond. Het is de perfecte verbeelding van de ingetogen muziek die Cave opnam na het dodelijke ongeval van zijn vijftienjarige zoon. Meer had daar niet gepast, minder ook niet. Alleen zwart was te zwaar geweest.

Sterk is ook de hoes van Né So van de Malinese singer-songwriter Rokia Traoré, die ons aankijkt met een blik die alle emoties uitdraagt die zich in deze donkere tijden aan ons kunnen voordoen: verdriet, verbazing, mededogen, onverzettelijkheid. Haar kwetsbare en tegelijk zelfverzekerde voorkomen levert voor mij de albumhoes van het jaar op. De belettering – een magere Egyptienne – neem ik graag voor lief.

Top vijf albumcovers

Rokia Traoré – Né So

Nick Cave & The Bad Seeds – Skeleton Tree

Melanie De Biasio ­– Blackened Cities

David Bowie – Black Star

Daniel Romano – Mosey