Misía zingt Amália

21 januari 2017

“Na 25 jaar mijn eigen weg te hebben gezocht in fado, vond ik het tijd geworden eer te betonen aan de grootste fadozangeres die er was”, zegt Susana Maria Alfonso de Aguiar, beter bekend onder haar artiestennaam Misía. Op het dubbelalbum Para Amália put ze uit het repertoire van Amália Rodrigues en zingt ze vier nieuwe nummers van eigen hand. Eind januari komt ze voor optredens naar Utrecht, Haarlem en Antwerpen.

“Denk je dat Amália bekend is in Holland?”, vraagt Misía plots halverwege het gesprek. In Portugal is de fadozangeres een grootheid voor wie het noemen van de voornaam volstaat. Bij haar overlijden in 1999 waren er drie dagen van nationale rouw. “De twijfel overviel me ineens”, zegt Misía, een sympathieke flapuit. "Ga ik naar Nederland met de liedjes van Amália, komt er niemand opdagen. Dat zal toch niet waar zijn.”

Ik kan haar geruststellen. Na oprechte opluchting aan de andere kant van de lijn, waar af en toe ook een Chiwawa van zich doet spreken, zegt ze: “Terecht natuurlijk, want Amália is de norm in fado en zal dat blijven ook. En vergis je niet, ze was een heel groot artiest die wereldwijd respect afdwong, te vergelijken met zangeressen als Billie Holiday en Edith Piaf. Amália zong ook niet enkel in het Portugees, ook zij was bezig haar grenzen te verleggen.” Ze hoopt dat jonge mensen weer op zoek gaan naar haar muziek. “Op YouTube is veel van haar te vinden.”

Misía staat te boek als een van de meest eigenzinnige en uitsproken vertegenwoordigers van de nieuwe lichting fadista’s, onder wie Cristina Branco, Mariza en Ana Moura, die het genre nieuw leven hebben ingeblazen en nog steeds actief zijn. “Alle fadozangeressen zijn schatplichtig aan Amália. De meeste treden in hun begintijd letterlijk in haar voetsporen om later meer te gaan experimenteren. Ik heb vanaf mijn debuut met eigen tekstdichters en componisten gewerkt, en me lang niet altijd aan de traditionele fado-instrumentatie gehouden.” Haar eerste album verscheen in 1991, ze zit dit jaar dus een kwart eeuw in het vak. “Het was een mooie aanleiding om eindelijk ook eens Amália te gaan zingen. De tijd voelde rijp.”

Gitaren en piano

Misía ziet Para Amália graag als een cadeau aan de legende. “Als je iemand iets cadeau wilt doen is het wel zo aardig op zoek te gaan naar iets origineels”, zegt ze. Dus staan er vier nieuwe nummers op het album, waaronder het met de Braziliaanse Maria Bethania gezongen Amália E Sempre Agora. De overige veertien nummers zijn alle door de diva vertolkt, maar wie klassiekers als Barca Negra en Uma Casa Portuguesa verwacht komt bedrogen uit. Misía heeft zich bij haar selectie door andere zaken laten leiden dan populariteit. “Ik wilde de breedte van haar repertoire laten horen en de veelzijdigheid van Amália als zangeres.”

Van de achttien liedjes zijn er negen met pianobegeleiding, en negen met de gebruikelijke fadogitaren. “Amália oefende vaak met piano en ze zong ook wel liedjes die oorspronkelijk op toetsen zijn gecomponeerd. In het huis waar ze het grootste deel van haar leven woonde en dat sinds haar overlijden in 1999 is te bezoeken, staat een piano op een prominente plek in de huiskamer. Uiteindelijk nam ze de meeste nummers op met fadogitaren. Daardoor klinken die liedjes op mijn tribute ook wat traditioneler, want ze voldoen het meest aan wat mensen van fado verwachten. De nummers met piano klinken wat dieper, filosofischer zou ik haast zeggen.”

Voor haar optredens in Nederland en België laat Misía zich begeleiden door een pianist en twee fadogitaristen om die diversiteit te laten horen. Op de achtergrond zal een projectie zijn te zien van Amália’s favoriete broche. “Ik kijk uit naar de concerten. Het is volgens mij zowat tien jaar geleden dat ik voor het laatst bij jullie was, en dat terwijl Nederland het favoriete land van mijn moeder was, een operazangeres.” Ze beëindigt het gesprek met een nagenoeg accentloos ‘dankjewel’.

Misía live met Para Amália: donderdag 26 januari in TivoliVredenburg, Utrecht; zondag 29 januari in de Stadsschouwburg, Haarlem; dinsdag 31 januari in De Roma, Antwerpen. Het album Para Amália wordt uitgebracht door Warner. Daar verscheen recent ook The Best Of Misía: Do Primeiro Fado Ao Ultimo Tango, dat met 40 nummers een prachtige doorsnee biedt van haar 25-jarige carrière en twaalf albums.