Verbijten bij Amy Winehouse, grienen bij Sharon Jones

22 januari 2017

Als fan van het eerste uur van zowel Amy Winehouse als Sharon Jones had ik de films natuurlijk al veel eerder moeten zien. Maar ik ben niet zo’n bioscoopganger. De documentaire Miss Sharon Jones! staat nu op Netflix en Amy was tijdens de kerstdagen op televisie. Het zijn kronieken van een aangekondigde dood, dus in die zin niet erg opbeurend.

Bij de zelfdestructieve Amy Winehouse en haar onmachtige entourage kun je niet anders dan je verbijten. Ik bespeurde bij mezelf af en toe zelfs kwaadheid. Hoe kan iemand met zó veel talent zich zo laten meeslepen in een macabere dans met het noodlot? Je zou de zangeres en vooral de mensen om haar heen toewensen dat ze Miss Sharon Jones! nog hadden kunnen zien. Ook geen vrolijk verhaal, bij mij vloeide zo nu en dan een traan, maar ik ben dan ook a sentimental old fool. Maar waar bij het zien van Amy negativiteit de kop opsteekt – medelijden met haar is nog het meest empathische gevoel – is het doorzettingsvermogen, de warmte en de vriendschap die Sharon Jones omringen hartverwarmend.

The Dap-Kings

De muzikale carrières van Amy Winehouse en Sharon Jones hebben een raakvlak in The Dap-Kings. De begeleidingsband van Jones bezorgde Winehouse’ klassieke album Back To Black dat authentieke retrosoulgeluid dat in combinatie met haar geweldige stem en frasering een artistieke en commerciële voltreffer werd. Voor de Engelse zangeres waren Gabe Roth en de zijnen veredelde sessiemuzikanten, voor Sharon Jones was het familie, die samen met haar een eigen carrière najoeg. Zij voelde zich dan ook verantwoordelijk voor de mannen, die een half jaar niet konden optreden toen ze een zware chemokuur moest ondergaan nadat ze was geopereerd aan een tumor in haar alvleesklier.

Waar Amy Winehouse als jonge twintiger al in de spotlights stond, gebeurde dat voor Sharon Jones pas na haar vijfenveertigste. Op haar twintigste kreeg ze te horen dat ze beter uit de schijnwerpers kon blijven. Ze kon dan wel zingen, maar was te kort, te dik en te zwart. Een muzikale loopbaan ligt niet voor iedereen voor het oprapen, hoe goed je ook bent. Amy Winehouse was zich daar ook van bewust, maar als je zo jong al zo gevierd en goed bent, lijkt de enige manier om dat te duidelijk te maken een tegendraadse houding te zijn. Maar terwijl zij zand in de machine strooide, leek haar omgeving toch vooral bezorgd om de haperende machine.

Tony Bennett

Amy Winehouse voelt zich alleen verantwoordelijk voor haarzelf en dat kun je haar niet eens kwalijk nemen met zulke non-valeurs aan haar zijde als vader Mitch en echtgenoot Blake Fielder-Civil. De documentaire maakt duidelijk dat de twintiger vooral eenzaam was. In de late periode zien we eigenlijk maar één moment van vreugde, als ze met haar grote idool Tony Bennett een duet opneemt.

Sharon Jones is niet alleen. Ze heeft een vriendin die haar tijdens de chemokuur liefdevol in huis neemt, ze heeft een manager die zich opstelt als vriend en ze heeft The Dap-Kings, die zich weliswaar zorgen maken over hun financiële situatie – niet optreden is nauwelijks inkomen – maar toch in de eerste plaats bezorgd zijn om het wel en wee van hun zangeres. Zand genoeg in hun machine, maar hun loopbaan is nooit korrelvrij geweest.

Er zijn bij alle ellende veel momenten van vreugde. Een van de mooiste scènes is als Sharon Jones een baptistenkerk bezoekt en zich ondanks haar krakkemikkige gezondheid laat meeslepen in gezang en dans. In close-up zie je haar blik nadat ze doodop is neergezegen op een kerkbankje. Nee, dat was niet verstandig maar ze kon het niet laten.

Ze lijkt te herstellen van haar ziekte en maakt haar comeback op het podium van het schitterende Beacon Theater in New York voor een enthousiast publiek met veel bekenden. Zij weten nog niet wat wij inmiddels wel weten.

Sharon Jones overleed op 18 november 2016. Ze was 60. Amy Winehouse was 27 toen ze op 23 juli 2011 overleed aan alcoholvergiftiging.

De documentaire Miss Sharon Jones! is sinds kort te zien op Netflix.