Afgestoft en Opgepoetst (3): Van Morrison

30 juli 2019

Elke maand haal ik een geliefd album uit mijn archief. Na een grondige behandeling met stofdoek en poetslap is de cd gereed om zijn opwachting te maken op de site. Vraag tien willekeurige leden van de harde kern van de Van Morrison-fanclub naar hun favoriete album en de kans is groot dat negen van de tien zullen verwijzen naar Astral Weeks uit 1968. Nu kan ik daar best begrip voor opbrengen want Astral Week is in menig opzicht een iconische plaat die destijds de grenzen van de populaire muziek een flink eind oprekte. Zelf opteer ik voor het zes jaar later verschenen Veedon Fleece dat al die factoren die Astral Weeks tot zo'n aparte verschijning in de popmuziek van de jaren zestig maakten, in overtreffende trap in zich verenigt.

Allereerst verwijs ik naar de veelal poëtische liedteksten waarmee Van mij de gereedschappen aanreikte om de gebeurtenissen van mijn turbulente jeugdjaren het hoofd te kunnen bieden. De plaat opent met de tekstregel Fair Play To You, waarmee direct de toon wordt gezet voor een aanstekelijke mate van empathie en spiritueel humanisme waarmee de teksten op Veedon Fleece doordrenkt zijn. Met Van wandelen we vervolgens in de traditie van Cyprus Avenue door de straten van Arklow, waar de kleuren van de dag extra helder zijn en de harten in vuur en vlam staan. De teksten van Morrison zijn sterk autobiografisch getint en slaan stilistisch regelmatig een brug naar het werk van mythische dichters als zijn landgenoot William Butler Yeats en de Engelsman William Blake. Dat daarbij veel gevraagd wordt van de fantasie en het inlevingsvermogen van de luisteraar, maakt de inhoud van deze teksten alleen maar des te beter bestand tegen de vergankelijkheid en de waan van de dag.

Veedon Fleece is een plaat voor de eeuwigheid, extra onderstreept door de magistrale inbreng van een groep bevlogen instrumentalisten. De welhaast telepathische speelwijze van het collectief verenigt in zijn opzet stijlelementen uit folk, jazz en klassieke muziek op een wijze die de zinnen optimaal strelen. En dan was ik bijna nog vergeten te wijzen op de liedjes Come Here My Love en Comfort You, die in al hun eenvoud twee van de mooiste liefdesliedjes aller tijden zijn!

Van Morrison: Veedon Fleece (Warner Brothers)