Archie Shepp: leve de sax

11 december 2014

De Ancienne Belgique in Brussel bestaat dit jaar 35 jaar en ter gelegenheid daarvan stond vorige week een concert van de 77-jarige tenorsaxofoongrootmeester Archie Shepp op het (feest)programma. Tussen haakjes, het is dit jaar 200 jaar geleden dat Adolphe Sax in Dinant werd geboren. In het Muziekinstrumentenmuseum in Brussel loopt nog tot 11 januari 2015 een tentoonstelling over de uitvinder van de saxofoon.

Ik ken Archie Shepp vooral van zijn zeer sterke plaat Four For Trane (1964), waarvan de titel een verwijzing is naar die andere saxofoonlegende John Coltrane, met wie Shepp nog samen heeft gespeeld. Verder speelde hij met Frank Zappa, Chet Baker en Don Cherry, om een enkeling te noemen. Shepp speelt tevens piano, schrijft geëngageerde poëzie was een boegbeeld van Black Power – de politieke beweging uit de jaren zestig van zwarte Amerikanen die een nieuw raciaal bewustzijn voorstond, momenteel weer zeer actueel door Ferguson. 

Benieuwd dus wat deze veelzijdige kunstenaar ons in de muziektempel op de Anspachlaan te bieden had. Onze hooggespannen verwachtingen werden al dadelijk ingelost, want vanaf het begin speelde het Archie Shepp 4Tet – Tom McClung (piano), Reggie Washington (staande bas) en Steve Mc Craven (drums) – de sterren uit de Brusselse hemel. Shepp speelde - meestal gezeten - zijn saxpartijen vol vuur, slechts af en toe stond hij op om zijn begeleidingsgroep tot nog fijnere prestaties aan te sporen. Af en toe zong hij en ook dat ging hem goed af.

Het nummer Steam had hij geschreven voor zijn neef die vermoord werd in een straatgevecht, en dat speelde hij op een sopraansaxofoon. "This is an old blues I wrote", introduceerde hij Trippin',  toegankelijke, zeer genietbare jazz, met een prominente piano en een fijne groove. Ook in dit nummer zong hij een stukje met zijn grofkorrelige stem, die ons een beetje aan Louis Armstrong deed denken. Harlem Nocturne van W.C. Handy, "une petit surprise pour mademoiselle", was een snel nummer met een aan Coltrane schatplichtige saxofoonpartij. Lyrisch met een mooi opgebouwde dynamiek, misschien wel het beste muziekstuk van de avond. 

Dit was een concert van een echte overlever, vol goed in het oor liggende jazz (met blues invloeden), vloeiend gespeeld, zonder moeilijkdoenerij. Gewoon jazz op zijn best.  Meer moet dat niet zijn. Met dank aan Adolphe en zijn uitvinding.