Bob Dylan en de onaangekondigde dood

11 september 2012

En toen was de nieuwe cd van Bob Dylan ineens de soundtrack van een onaangekondigde dood. Muziek die ze zelf waarschijnlijk verschrikkelijk zou hebben gevonden, en dat ook onomwonden zou hebben laten blijken.

Tempest, het vijfendertigste studioalbum van Bob Dylan, is volgens de recensenten die ik er tot nu over heb gelezen een van zijn allerbeste platen. Het Amerikaanse Rolling Stone gaf het de hoogste waardering. Er zijn ook mensen die het album in een juister perspectief plaatsen – zoals Jan Donkers gisteren in De Wereld Draait Door deed. Het is een uitstekend album, maar legt het af tegen de geniale trilogie uit de jaren zestig – Bringing It All Back Home, Highway 61 Revisited, Blonde On Blonde – en zijn ‘echtscheidingsplaat’ uit de jaren zeventig Blood On The Tracks.

Wonderlijk aan Tempest is dat er geen akkoordenschema is te ontwaren dat je al niet minstens honderd keren eerder moet hebben gehoord, en toch klinkt het allemaal prachtig en meeslepend. De muzikanten stellen hun kunnen volledig in dienst van Dylan, wiens stem steeds meer gaat lijken op een verkouden Tom Waits. Als er al een solo is te horen, is dat een bescheiden eruptie in een hecht groepsgeluid.

Hoogtepunt van het album is het bijna veertien minuten durende titelnummer – 45 coupletten, geen refrein – getoonzet op een ‘nietsig’ Iers aandoend walsje, waarin Dylan de ondergang van de Titanic bezingt. Het wijsje klinkt verradelijk vrolijk, terwijl Dylan de lijken laat ronddrijven in het ijskoude water en de mensen laat vechten om het laatste plaatsje in de reddingsboot.

De ondergang van de Titanic staat in Dylans lyriek natuurlijk voor de kwetsbaarheid van ons leven. Het noodlot ligt immer op de loer. Is het niet in de vorm van een ijsberg dan wel als een telefoontje. Een vriend belde me afgelopen vrijdag met de mededeling: ‘Er is iets verschrikkelijks gebeurd.’ Zijn vrouw was plotseling overleden, onwel geworden, op bed gaan liggen om nooit meer op te staan.

Zo onbarmhartig kan het leven zijn. I heard the news today, oh boy, citeert Dylan John Lennon in het afsluitende nummer van Tempest. De soundtrack van een onaangekondigde dood.

Rust zacht lieve Eveline.