Eindelijk op vinyl: Cachaito

19 juni 2018

“Verrassenderwijs brengt World Circuit de solo-cd van Orlando Lopez, de bassist op bijna alle opnames van de Buena Vista Social Club en spin-offs, niet onder Buena Vista-vlag uit. Wat uit commercieel oogpunt een misser mag lijken (B.V.S.C. = bestseller) is artistiek de enig juiste keuze, want terwijl het in de ‘Club’ vooral draait om traditionele Cubaanse muziek, kijkt Lopez graag verder dan zijn strijkstok lang is.”

Aldus opende ik mijn bespreking in van het album Cachaito in Heaven #4 van 2001. De vier sterren die ik het album destijds toekende verdient de in februari 2009 overleden Lopez nog steeds. Zijn koosnaam (en albumtitel) Cachaito dankt hij aan zijn beroemde oom Israel ‘Cachao’ Lopez, maar de familie telde meer bassisten. Lopez mag gerust een van de pijlers van de Buena Vista Social Club benoemd worden. Dat hij zelfs meer was dan een essentieel onderdeel van de ritmesectie werd bijvoorbeeld subtiel duidelijk tijdens de roemruchte concerten die de Club in april 1998 gaf in Carré. Wanneer de op dat moment al licht dementerende pianist Ruben Gonzalez zijn uitgebreide solominuten krijgt, neemt die zonder zich merkbaar te storen aan het orkest alle ruimte. Cachaito lijkt hem echter feilloos te kunnen volgen, en omlijst Ruben’s improvisatie soepel met baslijnen die de genietende pianist tegelijk ondersteunen én binnen de lijnen houden.

In de  – deels in Amsterdam gefilmde – documentaire van Wim Wenders doet Lopez zijn bijzondere band met Gonzalez uit de doeken. Het vervlogen tijden ademende decor van die scene – een statige, galmende ruimte in een balletlokaal in Havana – vormt een schril contrast met de atmosfeer op Cachaito’s soloplaat, die juist Cubaanse muziek voor de 21e eeuw bevat. Tijdens live opgenomen jams legden de bassist en een viertal percussionisten de basis voor een klein dozijn tracks, die vervolgens werden voltooid in samenwerking met collega’s uit alle windstreken. Onder hen landgenoten Ibrahim Ferrer en Los Zafiros-gitarist Manuel Galban, maar ook grootheden als Hugh Masekela, voormalig James Brown-sidekick Pee Wee Ellis, gevierd reggaetoetsenist Bigga Morrison en de Franse hiphoppionier Dee Nasty. Letterlijk grenzeloos experimenteert het gezelschap op basis van Cubaanse jazz met dub, soul, scratcheffecten. Spelend met grooves en tempi wordt nieuw terrein verkend maar is er ook ruimte voor het feitelijk heel behoudende Tumbao No 5, een fraai eerbetoon aan Charles Mingus, dat een flink brok van diens opzwepende Haitian Fight Song bevat.

In juli 2001 kwam Lopez (met onder meer Galban, Ellis, Morrison, Dee Nasty en percussionist Anga Diaz) naar North Sea Jazz en wist het spannende amalgaam ook live in de Jan Steenzaal feilloos tot leven te wekken.

Drie jaar geleden bracht World Circuit het eerste Buena Vista Social Club album uit op kwaliteitsvinyl. De soloplaten van Ibrahim Ferrer en Ruben Gonzalez volgden, maar ik was aangenaam verrast te vernemen dat ook Cachaito zich in een LP-heruitgave mocht verheugen. De ‘status aparte’ van de plaat is inmiddels ‘herzien’ door de marketeers van het label want op de hoes van de prachtige reissue prijkt inmiddels fier het ‘BVSC presents’ zegel. Terecht natuurlijk. De recensent van The Guardian noemde dit destijds al ‘By far the best of the Buena Vista Social Club sesions’. Daar sloot én sluit ondergetekende zich namens Heaven natuurlijk onvoorwaardelijk bij aan.

De LP Cachaito van Orlando ‘Cachaito’ Lopez (World Circuit / V2) verschijnt op vrijdag 22 juni.