Het ultieme Luisteren &cetera

22 november 2019

Jarenlang verzorgden Pieter Steinz en Bertram Mourits in ons magazine de rubriek Luisteren &cetera, waarin ze dwarsverbanden legden tussen oude en nieuwe muziek. Die stukken verschenen – aangevuld met andere afleveringen – in drie kloeke delen. Deze week verschijnt het ultieme Luisteren &cetera, waarin de drie delen zijn samengevoegd. Tachtig jaar popmuziek in heerlijke verbanden en verrassende geschiedenissen.

De jeugd van tegenwoordig luistert naar Drake, maar ook naar The Smiths of ABBA – van alles door elkaar dus en zo hoort het ook. Discover Weekly van Spotify mag dan een geweldige manier zijn om onbekende muziek te leren kennen, je leert er niet van waarom Oasis iets weg heeft van The Beatles. Pieter Steinz en Bertram Mourits beschrijven hoe al die soorten muziek met elkaar in verband staan, waar ze vandaan komen en hoe ze uiteen gingen lopen. Ergens in de jaren vijftig, toen blues, gospel en country samenkwamen en met een big bang ontploften, ontstond het universum van de pop zoals we dat inmiddels kennen. In de jaren tachtig en negentig werden nieuwe stromingen als house en hiphop opgenomen in de veelzijdige tempel van de popmuziek.

Toen Pieter Steinz en Bertram Mourits Heaven indertijd benaderden met het voorstel voor de rubriek Luisteren &cetera konden we ons gejuich nauwelijks onderdrukken. In zijn krant NRC Handelsblad had Steinz een soortgelijke rubriek over lezen. Een zeer succesvolle rubriek, niet alleen door de grote belezenheid van Steinz, maar ook door zijn stilistische gave. Als zo’n man voor je blad wil schrijven, kun je alleen je zegeningen tellen.

Mourits is ook een begenadigd schrijver en muzikant bovendien – hij speelt in de onlangs weer opgerichte alt.countryband The Yearlings. Hij had als redacteur bij Atlas Contact van meet af aan in zijn hoofd dat de afleveringen van de rubriek gebundeld konden worden tot boeken. Maar met de frequentie van zes nummers per jaar ging het in de ogen van het tweetal niet snel genoeg. Hun productie lag hoger.

Drie delen verschenen er van Luisteren &cetera. Deel 1 ging over de jaren zeventig; deel 2 over de jaren tachtig en negentig; deel 3 over de jaren vijftig en zestig. In het binnenkort te verschijnen ultieme Luisteren &cetera zijn daar nog een paar albums uit deze eeuw aan toegevoegd.

In zo’n 600 pagina’s trekt de muziekgeschiedenis aan de lezer voorbij. Beginnend bij Robert Johnson en eindigend bij Kendrick Lamar. Dit is het ultieme sinterklaas- dan wel kerstcadeau voor de (pop)muziekliefhebber of die dat wil worden. Beluister hier de speellijst.

Pieter Steinz (1963-2016) was chef boeken bij NRC Handelsblad en directeur van het Letterenfonds en schreef onder meer Made in Europe en Lezen &cetera. Hij overleed aan de gevolgen van ALS.

Bertram Mourits (1969) schrijft nog altijd voor Heaven over klassieke popalbums en in NRC Handelsblad over muziekboeken.

Luisteren &cetera: paperback, 600 blz., geïllustreerd, isbn 978 90 450 3696 0,  circa € 24,99; verschijnt ook als e-book