I.M. Merle Haggard, aartsvader van de countryrock

8 april 2016

“Een van de beste liedjesschrijvers ooit”, aldus Willie Nelson. “Had Sam Phillips hem in de Sun studio gehad, dan was hij een van de groten in de rock ‘n’ roll geweest’, stelde Bob Dylan ooit vast. Beiden zijn verklaard fan van Merle Haggard. De zanger en schrijver van onder meer Tonight The Bottle Let Me Down, Today I Started Loving You Again en het anti-hippielied Okie From Muskogee overleed 6 april, op zijn 79e verjaardag, aan een slepende longontsteking.

Luister naar zijn muziek en het leven van Merle Haggard verschijnt in beeld. Wat hij meemaakte in goede en vooral in slechte tijden legde hij neer in zijn teksten. Muziek is volgens eigen zeggen zijn redding geweest. Twee ontmoetingen waren beslissend. Allereerst die met Lefty Frizzell, een van zijn helden. Haggard mocht een liedje van en voor de meester zingen die hem daarna het podium op trok. De veertienjarige Merle was verkocht aan optreden. In 1958 zat hij vast in San Quentin. Johnny Cash trad daar op. “Hij deed alles en was alles wat wij gevangenen wilden doen en zijn. Ik realiseerde me wat een troep ik van mijn leven had gemaakt.” Die tijd in San Quentin legde hij vast in onder meer Sing Me Back Home – na zijn gesprek met verkrachter Cary Chessman – en Mama Tried.

Zijn gevangenisverleden hield Merle Haggard geheim – tot Johnny Cash hem in 1969 ‘dwong’ het in zijn nationale televisieshow openbaar te maken. Haggard was toen al zeer populair in de countrywereld. “Dan kunnen de bladen je niks meer doen”, vond Cash. Ze voerden het plan keurig uit. “Fijn dat je er bent,” begroette The Man In Black zijn gast. “Zeg, dat liedje van daarnet komt van mijn laatste plaat, die we in San Quentin hebben opgenomen.” “Ook toevallig dat je dat noemt, Johnny.” “Wat?” “San Quentin.” “Hoe bedoel je?” “Nou, de eerste keer dat ik je zag optreden, ik meen in 1958, was namelijk in San Quentin.” “Echt waar? Ik kan me anders niet herinneren dat jij toen ook in die show zat, Merle.” “Dat klopt, Johnny, ik zat in het publiek.” En daar kwam het verhaal dat Amerika niet kende.

Zijn populariteit groeide alleen maar na de coming out. “Ik denk dat mijn gevangenistijd me zeker heeft geholpen bij mijn succes, al heb ik het er niet om gedaan.” De hits namen op den duur af, maar Merle Haggard bleef touren. Hij omschreef zijn carrière als ‘een busreis van 35 jaar’. In al die tijd is zijn muzikale stijl ook niet wezenlijk veranderd. Draai zijn eerste album Strangers uit 1965 en zijn laatste I Am What I Am en knik.

Merle Haggard en Buck Owens gelden met hun stevige Bakersfield Sound, het Californische antwoord op het siroopggeluid van Nashville, als de grondleggers van de countryrock. Haggard zou niet voor niets Gram Parsons’ solodebuut GP produceren, maar trok zich op het laatste moment terug. Nog niet zo lang geleden constateerde Haggard dat zijn ziel nog altijd rusteloos was, daar hadden een leven van trekken en vijf huwelijken niets aan veranderd. “Zo zal het blijven.”