Koning Radiopiraat is vertrokken

17 oktober 2012

Rolmodellen voor ons rebelse jongens van de jaren zestig, dat waren de radiopiraten. Roy Bates, een van hen, zij het maar kort, heeft zijn koninkrijk Sealand – schitterende naam – verruild voor het eeuwige koninkrijk hier boven. Hij overleed dinsdag 9 oktober na een lang gevecht met alzheimer. Zijn geschiedenis leert dat de piraten het hadden gemunt op de zittende autoriteiten en hun verachtelijke zeewetten, maar af en toe ook op elkaar – niets ontziend. This sea ain’t big enough for the both of us.

Ik kan me niet herinneren ooit een uitzending te hebben gehoord van Radio Essex, de zender van Roy Bates. De voormalige majoor in het Engelse leger raakte in 1966 in de ban van de piratenradio. Hij kocht Fort Roughs, een maritiem verdedigingsstation in de Noordzee. Met die installaties hadden de Engelsen de Duitsers van zich af gehouden in de Tweede Wereldoorlog. Hij verklaarde zich onafhankelijk van Engeland. Niet te klein beginnen, was zijn motto, dus doopte hij zijn kleine grondgebied tot het koninkrijk Sealand. Net als Caroline, net als London, net als Veronica en net als die landrotten van Luxembourg wilde Roy Bates radio maken buiten de zendregels, in zijn geval buiten de BBC om.

De zender was een kort leven beschoren. Bates kreeg op zijn ijzeren eiland te maken met de Britse wethandhavers, die aanklachten namens de koningin kwamen brengen. Hij was ze de baas, want zijn territorium bevond zich buiten de Britse jurisdictie. (Hoe dat mogelijk is met een verdedigingwerk – heel vreemd.) Dat gevecht wikkelde zich vreedzaam af op papier.

Het gevecht met zijn medepiraten nam ernstig fysieke vormen aan. Terroristen overvielen zijn radiostation. Bates en zijn bemanning vochten de indringers het platform af met behulp van onder meer molotovcocktails en waarschuwingsschoten. De piraten stonden elkaar al zo naar het leven dat een vuurwapen aan boord geen uitzondering was. Een jaar later kwam HM Golden Eye – ver voor de Bond-film – eens kijken hoe het er bij stond. Bates vuurde drie waarschuwingsschoten en de marine trok zich terug. Een rechtszaak liep eenvoudig af: Engeland had daar wettelijk niks te zeggen.

In 1978 veroverde een Duitse – ja, toch nog – zakenman het koninkrijk Sealand terwijl de vorst en zijn gezin afwezig waren. Bates heroverde zijn eiland met de hulp van zijn zoon Michael.

Een echte radiopiraat is hij niet geweest, maar wat een lekker rolmodel.