Leonard Cohen op het grote doek

2 februari 2019

“Muziekfilms op het grote doek brengen, met name films die daar nog nooit of al heel lang niet meer op te zien zijn geweest”, zegt Ron Bulters over het idee achter de maandelijkse serie filmvertoningen in Alkmaar onder de titel Muziek in Film. Bulters is eigenaar van popspeciaalzaak Pop-Eye in het centrum van de stad. Vanuit zijn winkel kwam zo’n twee jaar geleden het initiatief om één keer per maand een avond met muziekfilms te programmeren in het voorjaar 2016 gestarte Filmhuis Alkmaar. Een en ander voorzien van een inleiding door Bulters zelf, die naast uitbater van een platenzaak voorzitter is van de Nederlandse Beatles-fanclub.

“Ik en mijn collega Lotte kiezen de films uit. Vervolgens benaderen we de distributeurs om de filmrechten te krijgen. Af en toe gaat dat heel moeilijk: vaak is niet duidelijk bij wie nu precies de rechten liggen. Ook krijg je dikwijls geen reactie van de distributeur. Of het duurt heel lang. Of men wil teveel geld. We moeten altijd stevig onderhandelen.”

Als die onderhandelingen goed zijn verlopen en de film eenmaal draait, kunnen de initiatiefnemers van Muziek in Film dikwijls tevreden achteroverleunen in hun bioscoopstoel. “De avonden waren tot nu toe voor het merendeel uitverkocht of bijna uitverkocht. Bij misschien een of twee films zat de zaal halfvol. We moeten dan ook geregeld nee verkopen. Dat was met name het geval bij The Last Waltz en Woodstock.”

Ook  voor de komende editie is de belangsteling groot, laat Bulters weten. Dan draait namelijk Leonard Cohen: Bird on a Wire, een documentaire over een turbulent verlopen tournee door Europa en Israël in 1972. Een film die een kwetsbare kant van de Canadese zanger, songschrijver en dichter toont. Zozeer zelfs dat Cohen na het zien ervan besloot tot een hermontage. Hij zou de beelden ‘te confronterend’ hebben gevonden. Gevolg was wel dat de documentaire in de vergetelheid raakte. De maker, de Britse regisseur Tony Palmer, had de hoop dan ook opgegeven dat er ooit nog wat mee zou gebeuren. Totdat eerder deze eeuw het originele ruwe materiaal bij toeval opdook en Palmer aan de hand van de soundtrack een nieuwe versie van Bird on a Wire kon maken. Een versie die zoveel mogelijk recht deed aan zijn oorspronkelijke film. “Die versie is een jaar of wat geleden op dvd verschenen”, licht Bulters toe.  Maar daarna is hij vrij snel weer uit de handel verdwenen en dus moeilijk te krijgen. Op een groot scherm is de film volgens mij überhaupt nog nooit vertoond in Nederland.”    

Alkmaar heeft dus wat dat betreft een primeur. Bijzonder is verder dat regisseur Palmer speciaal voor de gelegenheid overkomt om Bird on a Wire van een inleiding te voorzien. Bulters: “Nee, ik kende hem niet persoonlijk. We hadden mailtjes naar de filmmaatschappij gestuurd en die hebben Palmer blijkbaar zelf benaderd. Daarna heeft hij ons rechtstreeks gemaild, we waren stomverbaasd. Tony liet ons weten dat hij ook wel wilde komen om de film in te leiden. Dat is natuurlijk helemaal fantastisch! Zelf ben ik altijd een groot liefhebber van zijn werk geweest. Hij  heeft prachtige muziekdocumentaires gemaakt. Die over Leonard Cohen natuurlijk, maar ook eentje over een tour van Rory Gallagher door Ierland in 1974. Die laten we volgende maand zien. Verder heeft Palmer in de jaren zeventig met All You Need Is Love dé definitieve serie over popmuziek gemaakt. Eén aflevering daarvan was geheel gewijd aan The Beatles. John Lennon heeft hem persoonlijk bedankt voor de kwaliteit ervan.”

“Het mooie van de documentaires van Tony Palmer,” zegt Bulters, “is dat hij heel dicht bij zijn onderwerp, de artiest, staat. Bij Cohen levert dat soms pijnlijke beelden op. Maar ook bij die film over Rory Gallagher wisselt hij fraaie concertbeelden af met bijvoorbeeld opnames van Rory die in de kleedkamer zijn gitaar zit te poetsen. Zo geeft hij een mooi en eerlijk beeld van een artiest.”  

Muziek in Film: maandelijks in Filmhuis Alkmaar. Met op dinsdag 5 februari Leonard Cohen: Bird on a Wire* (met inleiding door Tony Palmer) en dinsdag 5 maart Rory Gallagher: Irish Tour ’74.  Meer info: https://www.filmhuisalkmaar.nl/specials/muziek. *De voorstelling is inmiddels uitverkocht. Mogelijk is er op 5 februari een extra voorstelling.