Roger McGuinn, de verhalenverteller

6 oktober 2014

Het podium in de sfeervolle kleine zaal van het Frits Philips muziekcentrum bevat een stoel en een akoestische gitaar op een standaard, omzoomd door wat palmgroen. In de stilte klinkt opeens My Back Pages en even later verschijnt vanuit de coulissen Roger McGuinn met zijn zevensnarige Martin-gitaar, grote bruine hoed op, die het bovenste gedeelte van zijn gelaat aan het zicht onttrekt. “Crimson flames tied through my ears, rollin' high and mighty traps....”. Met zijn kenmerkende hoge, gevoelige stem maakt hij vanachter zijn brilleglazen op het eerste gezicht een kwetsbare, zelfs wat verlegen indruk, alsof hij aan de zaal moet wennen. “But I was so much older then, I'm younger than that now”. An Evening With Roger McGuinn is begonnen. Wat hij speelt, hangt af van ons.

McGuinn (72) is zeer gevoelig voor de reacties van zijn publiek. Zijn speellijst ligt niet vast, die laat hij afhangen van ons. Hier in Eindhoven krijgt hij genoeg reactie op zijn verzoek mee te klappen op You Ain't Going Nowhere – hij heeft het gewenste contact. Op Pretty Boy Floyd van singer-songwriter avant la lettre Woody Guthrie volgt For Naomi van Huey Leadbetter die zijn naam on stage veranderde in Lead Belly.

McGuinn vertelt. “Een paar kerels hadden een motorfilm gemaakt. Peter Fonda vloog met de banden naar New York en liet ze Bob Dylan zien”. Fonda was uit op een score. Dylan bekeek de film en schreef op een servetje The river flows, it flows to the sea, wherever that river goes, that's where I want to be, flow river flow, let the waters.... Geef dat maar aan Jim McGuinn, hij weet wel wat hij er mee moet." Dat deed Fonda en McGuinn schreef aan de hand van Dylan’s servetje The Ballad Of Easy Rider. Hij zingt hem solo op de soundtrack, net als hier in Eindhoven, haalt wat herinneringen op aan de film en sluit dat hoofdstuk af met It's Alright Ma, I'm Only Bleeding, ook uit Easy Rider.

Mr. Spaceman volgt, Russian Hill, over een van de heuvels in San Francisco, een een countrysetje dat eindigt met Dylan's Knocking On Heaven’s Door uit de film Pat Garrett And Billy The Kid, waaraan McGuinn meewerkte.

Elk liedje is goed voor een verhaal. So You Want To Be A Rock And Roll Star brengt hem op hoe hij Chris Hilman in Los Angeles ontmoette, American Girl van Tom Petty leidde tot zijn deelname aan Dylan’s Rolling Thunder Tour door Europa, en hij vertelt over zijn samenwerking met theaterdirecteur Jacques Levy. Ze zouden een rockmusical schrijven, gebaseerd op Henrik Ibsen’s Peer Gynt. Het liep stuk, maar The Byrds zetten vier van de nummers die ze samen schreven op de studio-elpee van het dubbelalbum Untitled (de tweede elpee was live). Nu volgt natuurlijk Chestnut Mare, buitengewoon indringend, je voelt McGuinn op de rug van het paard de diepte in vallen.

Hij vertelt van zijn tijd als componist in het Brill Building, helaas kortelings opgeheven, en zijn samenwerking met Bobby Darin, beschrijft het ontstaan van zijn zevensnarige (7HD) Martin-gitaar en laat de speciale mogelijkheden horen. McGuinn is klassiek geschoold en een eclectisch musicus. Hij improviseert een stukje Concerto d’Aranjuez en vertelt hoe The Byrds hun nieuwe gitaargeluid vonden doordat ze in de tourbus eindeloos John Coltrane en Ravi Shankar beluisterden. Daaraan hebben we de gitaar van Eight Miles High en het hele album Fifth Dimension te danken.

We zijn bij zijn turning point. In 1964 ontmoeten Jim McGuinn en Gene Clark elkaar in Los Angeles. Niet veel later geeft David Crosby te kennen "Ik wil in jullie band’, en die groep bestaat dan nog niet eens. Ze trekken Chris Hillman en Michael Clarke aan voor bas en drums, en The Byrds zijn geboren. Hun instrumentarium halen ze uit de film A Hard Day’s Night van The Beatles. “We noteerden dat ze een Rickenbacker-gitaar en Ludwig-drums hadden. Die moesten wij ook hebben.” Met steun van Benny Shapiro en Miles Davis krijgen ze van CBS een contract voor één plaat, met de belofte van meer als die een hit wordt, en de zekerheid dat het afgelopen is als ze die hit niet scoren. Jim Dickson overtuigde ze dat ze Mr. Tambourine Man van die Bob Dylan moesten kiezen. De rest is geschiedenis.

Die geschiedenis vertelt Roger McGuinn in twee uur, omlijst door liedjes die we vrijwel allemaal kennen. May The Road Rise To Meet You sluit de ontmoeting af met de evenknie van Ray Davies als verhalenverteller.

An Evening With Roger McGuinn, donderdag 9 oktober, Theaters Tilburg, Tilburg, zaterdag 11 oktober, Schouwburg Amphion, Doetinchem, zondag 12 oktober, TivoliVredenburg, Utrecht, woensdag 15 oktober, Schouwburg Het Park, Hoorn, vrijdag 17 oktober, Stadsgehoorzaal, Leiden, zaterdag 18 oktober, De Oosterpoort, Groningen, dinsdag 21 oktober, Theater Odeon, Zwolle, woensdag 22 oktober, Schouwburg, Amstelveen, vrijdag 24 oktober, Stadsschouwburg, Middelburg, woensdag 29 oktober, Stadsschouwburg, Nijmegen.

In het nieuwe nummer van Heaven, dat vrijdag verschijnt, vertelt Roger McGuinn waarom The Byrds niet meer bij elkaar zullen komen en hoe hij in muziekbusiness verzeild raakte. In dat nummer ook interviews met onder anderen Jackson Browne, Sinéad O’Connor, Jeff Tweedy, Tangarine en Lucky Peterson.