Tourtip: Carminho

12 september 2019

Als dochter van fadista Teresa Siquiera kreeg Carminho (35) de fado met de paplepel ingegoten. Ze viel voor het eerst echt op in Carlos Saura’s film Fados (2007). Ook het album Carminho Canta Tom Jobim (2016) maakte indruk. Met dat prachtige eerbetoon aan de grondlegger van de bossanova liet ze horen dat haar muzikale horizon wel wat verder reikt dan de Portugese ‘blues’. Begin oktober is ze live aan het werk te zien in Nederland en België.

Maria heet haar jongste album, dat vorig jaar uitkwam. Het is deels een reis terug in de tijd, toen ze nog Maria do Carmo Carvalho Rebelo de Andrade heette. “Fado is een taal en op mijn zesde zong ik die al”, zegt de enigszins hees klinkende zangeres over de telefoon vanuit Lissabon. “Het is een manier om gevoelens en emoties te delen en om, niet te vergeten, verhalen te vertellen. Portugezen zingen de fado al zo’n tweehonderd jaar en daar horen dus vanzelfsprekend tal van tradities en conventies bij waarvan je je misschien minder bewust bent als je daar zelf onderdeel van bent. Zoals taal onderhevig is aan invloeden en zich voortdurend aanpast, geldt dat ook voor fado. De afgelopen jaren hebben diverse artiesten volop geëxperimenteerd met nieuwe toevoegingen, zoals toetsen en strijkers.”

Voor haar album Maria wilde Carminho juist onderzoeken hoe ver ze kon gaan in het weglaten van begeleiding. Blijft fado overeind als je alleen de stem overhoudt? “We begonnen de opnamen met alleen mijn zang en voegden spaarzaam instrumenten toe. Een zangeres kan heus in haar eentje de fado zingen, maar het klinkt wat kaal. De muziek is ontstaan in kroegen en fadohuizen waar het altijd rumoerig is. Er is interactie met het publiek. Als je op een album alleen een stem hoort, mis je toch energie.”

Ze wilde echter ook niet live opnemen. “Dat is al eerder gedaan. Ik wilde zoeken naar andere vormen.” Voor de basis van haar begeleiding kwam ze toch weer uit bij de in fado gebruikelijke akoestische drie-eenheid van Portugese gitaar, klassieke gitaar en basgitaar. Maar bijzonder is de toevoeging van de pedal steel, vergroeid met Amerikaanse country. “Ik was getroffen door het geluid van de steel, het voegt de energie en textuur toe waarnaar ik op zoek bleek.” En zo klinkt Maria traditioneel en modern tegelijk, een mix die ze koestert. “Je spreekt toch ook niet ineens een compleet andere taal als je veel woorden en uitdrukkingen van vroeger echt niet meer over je lippen kunt krijgen

Carminho live: 5 oktober in TivoliVredenburg, Utrecht; 7 oktober in Muziekgebouw, Amsterdam; 9 oktober in De Oosterpoort, Groningen; 10 oktober in CC Ter Vesten, Beveren (B); 11 oktober in CC Zwaneberg, Heist op den Berg (B); 12 oktober in 30CC, Leuven (B).

Het volledige interview met Carminho is te lezen in het magazine van deze maand.