Toverkunst van het Taksim Trio

1 februari 2016

Het Taksim Trio zorgde eind jaren nul voor een revolutie in de wereldmuziek. Hun cross-over tussen muziek uit het Ottomaanse rijk, volksmuziek en klassieke muziek klonk ronduit weergaloos. Maar twee van de drie kregen ruzie om een vrouw en de groep knalde uit elkaar. Gelukkig vonden ze elkaar snel weer. Vorige week deed het Turkse drietal voor de derde keer Nederland aan met een slotoptreden zaterdagavond weer in het Amsterdamse Bimhuis.

Tovenaars zijn het. Alle drie. Hun samenspel is intens. Je hoort en ziet dat ze elkaar door en door kennen. Vooral Aytaç Doğan maakte indruk op zijn kanun. De klanken die hij aan zijn instrument ontlokt zijn van een hemelse schoonheid. Hij raast vliegensvlug met zijn vingers over de snaren, tokkelt met zijn rechterhand, maar bewerkt de snaren op gracieuze wijze ook met zijn vuist. Zijn citer klinkt net zo makkelijk als een piano of een harp. Soms swingt zijn imposante bovenlijf mee. Dogan oogt even koddig als sympathiek.

Hüsnü Şenlendirici is vanwege zijn ruige leefstijl een beetje de Herman Brood van Turkije, maar hoe fabelachtig haalt hij adembenemend lang aangehouden tonen uit zijn klarinet. Verrassend was het dat Ismail Tunçbilek, die de baglama - een langhalsluit - bespeelt, zich in twee melancholisch getinte liederen ditmaal ook vocaal deed gelden. Het klonk wat folkloristisch, maar volksmuziek is nog steeds modern in Turkije. Je eigen identiteit uitdragen via muziek was tot in de jaren zeventig amper mogelijk. De stijl van het Taksim Trio is echter breder, met invloeden uit zowel jazz als de hofmuziek van de sultans.

Taksim is overigens niet alleen de naam van het beroemde plein in Istanbul, maar betekent ook improvisatie. Het trio doet zijn naam volop eer aan. Er wordt lustig en uiterst virtuoos voor de vuist weg gespeeld zonder te vervallen in saaie notenvreterij. Het zijn juist dergelijke vrije momenten die een concert van het Taksim Trio zo memorabel maken. Vooral de uithalen van Şenlendirici op zijn fraaie witte klarinet geven soms regelrecht een gevoel van sensatie. Samen met de klaterende kanunklanken en de oriëntaals klinkende baglama bereikt het trio een hoogst originele harmonische schoonheid. Wat een fantastische musici toch. Hopelijk hebben ze nu allemaal een eigen vrouw.